Przez lata umowa zlecenia zawierana ze studentem była dla wielu organizacji standardowym i względnie „bezpiecznym” modelem współpracy.

Niższe koszty zatrudnienia, brak składek ZUS po stronie studenta do 26. roku życia i duża elastyczność sprawiły, że ten model stał się niezwykle popularny w gastronomii, handlu, usługach, e-commerce czy branży eventowej.

Dziś jednak pracodawcy muszą spojrzeć na ten obszar zupełnie inaczej.

8 lipca 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która może istotnie zmienić sposób oceny umów cywilnoprawnych przez organy kontrolne.

Szczególne znaczenie mają przy tym wypowiedzi Głównego Inspektora Pracy Marcin Stanecki, który podczas konferencji PIP w Kielcach „Administracyjne przekształcenie umów cywilnoprawnych w umowy o pracę - kierunki zmian i wyzwania interpretacyjne” odniósł się wprost do problematyki studentów zatrudnianych na podstawie umów zlecenia.

Padły bardzo istotne słowa:

„Będziemy badać cechy umowy o pracę również w przypadku studentów”.

oraz:

„Bycie studentem nie powoduje tego, że art. 22 KP, czyli definicja stosunku pracy nie ma zastosowania, po prostu nie ma takiej możliwości żeby ich wyłączyć”.

To jasny sygnał dla rynku.

Status studenta nie wyłącza stosowania art. 22 Kodeksu pracy

W praktyce wielu pracodawców przyjęło uproszczone założenie:

student = można bezpiecznie zawrzeć umowę zlecenia.

Tymczasem przepisy prawa pracy nigdy nie przewidywały automatycznego wyłączenia studentów spod regulacji dotyczących stosunku pracy.

Zgodnie z art. 22 §1 Kodeksu pracy zatrudnienie jest stosunkiem pracy, jeżeli praca jest wykonywana:
▪ za wynagrodzeniem,
▪ osobiście,
▪ pod kierownictwem pracodawcy,
▪ w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.

Kluczowe znaczenie ma więc nie nazwa podpisanej umowy, ale sposób faktycznego wykonywania pracy.

To właśnie ten element będzie coraz intensywniej analizowany podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Co może zainteresować PIP podczas kontroli?

W praktyce ryzykowne mogą okazać się sytuacje, w których student:
▪ pracuje według sztywnego harmonogramu,
▪ podlega bieżącemu nadzorowi managera,
▪ ma obowiązek osobistego wykonywania pracy,
▪ nie ma realnej swobody odmowy wykonania zlecenia,
▪ funkcjonuje w strukturze organizacji identycznie jak pracownik etatowy,
▪ jest rozliczany z obecności i czasu pracy.

Warto podkreślić, że sama treść umowy może okazać się niewystarczająca do obrony modelu współpracy.

Inspektorzy analizują w szczególności:

▪ rzeczywisty przebieg współpracy

▪ komunikację wewnętrzną,

▪ grafiki,

▪ sposób organizacji pracy,

▪ zakres nadzoru,

▪ praktykę działania managerów.
 

To oznacza, że ryzyko może powstać nie tylko na etapie przygotowania dokumentów, ale przede wszystkim w codziennym funkcjonowaniu organizacji.

Dlaczego nowelizacja ustawy o PIP budzi tyle emocji?

Nowe przepisy są postrzegane jako jeden z najważniejszych kroków wzmacniających kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli zatrudnienia.

Dla pracodawców oznacza to konieczność znacznie dokładniejszej analizy modeli współpracy cywilnoprawnej.

Szczególnie istotne będzie dziś:
▪ przeprowadzenie audytu współpracy ze studentami,
▪ ocena poziomu podporządkowania,
▪ przeszkolenie managerów liniowych,
▪ uporządkowanie praktyk organizacyjnych,
▪ weryfikacja komunikacji i sposobu zarządzania pracą.

Wiele organizacji może być zaskoczonych tym, że największe ryzyko nie wynika z samego wzoru umowy, ale z codziennych praktyk operacyjnych.

Największym błędem będzie ignorowanie zmian

Nowelizacja ustawy o PIP nie jest już projektem czy zapowiedzią kierunku legislacyjnego.

To uchwalona zmiana prawa, która zacznie obowiązywać od 8 lipca 2026 r.

Dlatego firmy, które korzystają z umów zlecenia, także ze studentami,  powinny już teraz rozpocząć analizę swoich modeli zatrudnienia.

Największym ryzykiem nie jest dziś sama kontrola.

Największym ryzykiem jest przekonanie, że problem na pewno nie dotyczy naszej organizacji.

Obecnie pracuje nad poradnikiem, dzięki któremu samodzielnie zdiagnozujesz najczęstsze błędy w swoich kontraktach i zabezpieczysz firmę przed dotkliwymi karami nakładanymi przez inspektorów pracy.

Obserwuj moje media społecznościowe aby nie przegapić premiery!

👉 obserwuj mój profil na Facebooku,
👉 dołącz do grupy „Kadry i płace dla każdego”, gdzie dzielimy się wiedzą i rozwiązaniami z praktyki,